ทำไมสินเชื่อส่วนบุคคลถึงเป็นที่นิยมในไทย
สินเชื่อส่วนบุคคลเป็นผลิตภัณฑ์ทางการเงินที่ตอบโจทย์การใช้เงินแบบยืดหยุ่น ไม่ว่าจะเป็นการรวมหนี้ การซ่อมรถ ค่ารักษาพยาบาล หรือการลงทุนเล็ก ๆ สำหรับอาชีพอิสระ ต่างจากสินเชื่อบ้านหรือรถที่ต้องมีหลักทรัพย์ค้ำประกัน สินเชื่อส่วนบุคคลส่วนใหญ่ไม่ต้องใช้หลักทรัพย์ เพียงมีรายได้และประวัติการเงินที่ดีก็สมัครได้
แต่การเข้าถึงที่ง่ายดายก็มาพร้อมกับความเสี่ยง คนจำนวนมากรีบกดปุ่มสมัครเพราะเห็นโฆษณา "อนุมัติไว ได้เงินภายในหนึ่งชั่วโมง" โดยไม่ทันได้อ่านรายละเอียดเรื่องดอกเบี้ย ค่าธรรมเนียมแรกเข้า ค่าใช้จ่ายในการจัดการสินเชื่อ และค่าปรับชำระล่าช้า ปัญหาที่เจอบ่อย ได้แก่ การเปรียบเทียบเพียงอัตราดอกเบี้ยโฆษณาโดยไม่ดูต้นทุนรวม วงเงินที่ได้รับจริงต่ำกว่าที่โฆษณาไว้ การกู้หลายเจ้าในเวลาเดียวกันจนผ่อนไม่ไหว และการไม่รู้จักเพดานดอกเบี้ยที่ธนาคารแห่งประเทศไทยกำกับดูแล ทำให้บางรายตกเป็นเหยื่อของแหล่งเงินกู้นอกระบบ
คนกรุงเทพฯ กับคนต่างจังหวัดก็เผชิญปัญหาไม่เหมือนกัน ในเมืองใหญ่ผู้สมัครมีทางเลือกมากมายทั้งธนาคารพาณิชย์และแอปสินเชื่อดิจิทัล แต่กลับโดนโฆษณาเข้าถึงตัวหนักที่สุด ขณะที่ต่างจังหวัดหลายพื้นที่ธนาคารสาขามีน้อย การเข้าถึงสินเชื่อในระบบจึงจำกัดอยู่กับธนาคารเฉพาะกิจของรัฐหรือสหกรณ์ในพื้นที่ ซึ่งบางครั้งวงเงินไม่เพียงพอกับความต้องการ สินเชื่อส่วนบุคคลออนไลน์จึงกลายเป็นช่องทางที่ช่วยเชื่อมช่องว่างนี้ได้มากขึ้นเรื่อย ๆ
เปรียบเทียบตัวเลือกสินเชื่อส่วนบุคคลที่มีในตลาด
| ประเภท | ตัวอย่างผู้ให้บริการ | อัตราดอกเบี้ยโดยประมาณ | เหมาะกับ | ข้อดี | ข้อควรระวัง |
|---|
| สินเชื่อบุคคลจากธนาคารพาณิชย์ | ธนาคารกรุงไทย กสิกรไทย ไทยพาณิชย์ กรุงศรี | โดยทั่วไปอยู่ที่ประมาณ 10–25% ต่อปี ตามประกาศของแต่ละแห่ง | พนักงานเงินเดือนประจำ | วงเงินสูง ดอกเบี้ยค่อนข้างต่ำ มีชื่อเสียงน่าเชื่อถือ | เอกสารเยอะ ใช้เวลาอนุมัติหลายวัน |
| สินเชื่อจากธนาคารเฉพาะกิจของรัฐ | ธนาคารออมสิน ธ.ก.ส. | ต่ำกว่าธนาคารพาณิชย์โดยรวม | เกษตรกร ข้าราชการ ผู้มีรายได้น้อย | ดอกเบี้ยเป็นมิตร ผ่อนชำระได้นาน | เงื่อนไขตามแต่ละโครงการ วงเงินจำกัด |
| สินเชื่อจากบริษัทเงินทุน | บริษัทไฟแนนซ์และน็อนแบงก์ที่ได้รับอนุญาต | ดอกเบี้ยแบบแฟลตประมาณ 0.7–1.5% ต่อเดือน | คนที่ต้องการเงินเร็วและเอกสารน้อย | อนุมัติไว ติดต่อง่าย | เมื่อคิดเป็นรายปีต้นทุนสูงกว่าแบงก์ ต้องคำนวณให้ละเอียด |
| บัตรกดเงินสด | บัตรกดเงินสดจากธนาคารและน็อนแบงก์ | ตามเพดานที่ ธปท. กำหนด ไม่เกินที่กฎหมายอนุญาต | คนที่ต้องการวงเงินหมุนเวียนระยะยาว | กดใช้เมื่อไหร่ก็ได้ จ่ายขั้นต่ำได้ | ดอกเบี้ยคิดทุกวันที่มีหนี้คงค้าง ยอดพอกพูนเร็ว |
| แอปสินเชื่อดิจิทัล | แอปที่อยู่ในระบบกำกับของ ธปท. | อัตราดอกเบี้ยสูงแต่ไม่เกินเพดานกฎหมาย | คนรุ่นใหม่ที่สะดวกสมัครผ่านมือถือ | สมัครง่าย อนุมัติเร็ว บางรายไม่ต้องใช้สลิปเงินเดือน | วงเงินเริ่มต้นน้อย ต้องระวังแอปเถื่อนเลียนแบบ |
สิ่งที่ต้องดูนอกเหนือจากตัวเลขดอกเบี้ย
อัตราดอกเบี้ยที่โฆษณาเป็นเพียงส่วนหนึ่งของต้นทุนทั้งหมด สิ่งที่คนส่วนใหญ่มองข้ามคือค่าธรรมเนียมการโอนเงิน ค่าประกันภัยสินเชื่อที่บางแห่งบังคับซื้อ และเงื่อนไขการชำระปิดบัญชีก่อนกำหนดว่ามีค่าปรับหรือไม่ การเปรียบเทียบสินเชื่อส่วนบุคคลดอกเบี้ยต่ำจึงต้องดูที่ "ต้นทุนรวม" ไม่ใช่แค่ตัวเลขสวยหรูหน้าโฆษณา
ลองคิดแบบนี้ สินเชื่อที่ดอกเบี้ยดูต่ำแต่มัดรวมค่าประกันและค่าธรรมเนียมหลายรายการ อาจแพงกว่าสินเชื่อที่ดอกเบี้ยสูงกว่าแต่โปร่งใสทุกบาททุกสตางค์ วิธีง่าย ๆ คือขอให้เจ้าหน้าที่สรุปยอดผ่อนต่อเดือนและค่าใช้จ่ายทั้งหมดเป็นตัวเลขเดียว แล้วค่อยเอาไปเทียบกับเจ้าอื่น
กรณีตัวอย่างจากสถานการณ์จริง
พนักงานเงินเดือนในกรุงเทพฯ ที่ต้องการเงินก้อน
สมมติว่าคุณเป็นพนักงานบริษัทวัยยี่สิบปลาย ๆ เงินเดือนประมาณสองหมื่นบาท ต้องการเงินหลักแสนไปจ่ายค่ารักษาพยาบาลของคนในครอบครัว ธนาคารพาณิชย์ที่คุณมีบัญชีเงินเดือนอยู่ด้วยมักให้วงเงินดีกว่าธนาคารที่ไม่มีประวัติ เพราะเห็นการเคลื่อนไหวของรายได้ชัดเจน อย่าลืมต่อรองอัตราดอกเบี้ยกับเจ้าหน้าที่ด้วย เพราะหลายธนาคารมีอัตราพิเศษสำหรับลูกค้าเงินเดือนที่ซ่อนอยู่
แม่ค้าออนไลน์ในเชียงใหม่ที่ไม่มีสลิปเงินเดือน
รายได้จากการขายของออนไลน์ไม่สม่ำเสมอ ทำให้แม่ค้าหลายคนถูกธนาคารปฏิเสธเพราะยื่นสลิปเงินเดือนไม่ได้ ทางเลือกคือใช้สินเชื่อส่วนบุคคลที่ไม่ใช้สลิปเงินเดือน โดยยื่นหลักฐานเป็นรายการเคลื่อนไหวบัญชีธนาคารย้อนหลังหกเดือนแทน ธนาคารและน็อนแบงก์หลายแห่งประเมินความสามารถในการชำระจากยอดขายที่เข้า บัญชีจริง จึงเป็นช่องทางที่พ่อค้าแม่ค้าอาชีพอิสระใช้กันแพร่หลายในปัจจุบัน
เกษตรกรในภาคอีสานที่ต้องการเงินทุนเพาะปลูก
ชาวไร่ชาวสวนจำนวนมากเลือกใช้สินเชื่อจากธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร เพราะดอกเบี้ยต่ำและเข้าใจวิถีรายได้ตามฤดูกาล ผ่อนชำระช่วงเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ ข้อสำคัญคือต้องรักษาประวัติการชำระให้ตรงเวลา เพื่อต่อยอดวงเงินในฤดูกาลถัดไป
ขั้นตอนก่อนกู้สินเชื่อส่วนบุคคล
เริ่มจากตรวจสอบข้อมูลเครดิตบูโรของตัวเองก่อน โดยขอรายงานเครดิตได้ตามสิทธิปีละสองครั้ง เพื่อรู้ว่าประวัติการชำระหนี้ที่ผ่านมาอยู่ในเกณฑ์ดีหรือไม่ หากมีประวัติล่าช้าควรแก้ไขให้เรียบร้อยก่อนสมัคร เพราะสถาบันการเงินทุกแห่งดูข้อมูลนี้เป็นอันดับแรก
จากนั้นเปรียบเทียบอย่างน้อยสามเจ้า อย่าดูแค่ดอกเบี้ย ให้คำนวณยอดผ่อนต่อเดือนที่จ่ายไหวจริง โดยทั่วไปผู้ให้บริการจะประเมินว่าผ่อนต่อเดือนไม่ควรเกินหนึ่งในสามของรายได้ เตรียมเอกสารให้ครบทั้งบัตรประชาชน ทะเบียนบ้าน สลิปเงินเดือนสามเดือน หรือหลักฐานรายได้อื่น ๆ ตามที่แต่ละเจ้ากำหนด
ก่อนเซ็นสัญญาต้องอ่านเงื่อนไขทุกบรรทัด โดยเฉพาะอัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ค่าปรับชำระล่าช้า และสิทธิในการชำระปิดบัญชีก่อนกำหนดว่ามีค่าใช้จ่ายแอบแฝงหรือไม่ สุดท้ายคือกำหนดวงเงินที่กู้พอดีกับความจำเป็น อย่ากู้เต็มวงเงินที่อนุมัติเพียงเพราะมีสิทธิ์
ช่องทางและแหล่งข้อมูลในพื้นที่
ทุกจังหวัดในประเทศไทยมีสาขาธนาคารของรัฐให้บริการ ทั้งธนาคารออมสินและ ธ.ก.ส. ซึ่งมีสินเชื่อเพื่อประชาชนในราคาที่เข้าถึงได้ สำหรับผู้ที่ต้องการคำปรึกษา ธนาคารแห่งประเทศไทยมีศูนย์ให้ความรู้ทางการเงินและสายด่วนที่สามารถสอบถามเรื่องสิทธิผู้ใช้บริการได้ สหกรณ์ออมทรัพย์ในหน่วยงานหรือชุมชนก็เป็นอีกทางเลือกที่ดอกเบี้ยเป็นธรรม หากอยู่ต่างจังหวัดลองสอบถามผู้นำชุมชนหรือสำนักงานสหกรณ์จังหวัดดูได้
สินเชื่อส่วนบุคคลเป็นเครื่องมือที่ทรงพลังถ้าใช้เป็น แต่จะเป็นภาระถ้าใช้โดยไม่เข้าใจข้อกำหนดทั้งหมด ก่อนตัดสินใจ ลองตั้งคำถามกับตัวเองว่าเงินก้อนนี้จำเป็นแค่ไหน มีทางเลือกอื่นที่ถูกกว่าไหม แล้วค่อยเปรียบเทียบข้อเสนอจากหลายแหล่ง อย่ารีบร้อนกับโฆษณาที่สัญญาอนุมัติไวเกินจริง ทางเลือกที่โปร่งใสและตรวจสอบได้เสมอคือทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุดสำหรับกระเป๋าเงินของคุณในระยะยาว
研究の知恵